New Zealand – Chính phủ đang tiến gần hơn tới việc thay thế thuế xăng bằng hệ thống thu phí sử dụng đường bộ điện tử áp dụng cho tất cả các phương tiện hạng nhẹ, dự kiến triển khai trước năm 2027. Bộ trưởng Giao thông Vận tải Chris Bishop gọi đây là cuộc cải tổ lớn nhất trong lĩnh vực tài trợ giao thông trong 50 năm qua.
1. Vì sao New Zealand cần thay đổi hệ thống thu phí đường bộ?
Hiện tại, xe sử dụng xăng bị đánh thuế xăng khoảng 70 cent mỗi lít, trong khi xe diesel, điện hay xe nặng trả phí qua hệ thống RUC dựa trên quãng đường di chuyển. Với số lượng xe hybrid và tiết kiệm nhiên liệu tăng từ 12.000 (2015) lên hơn 350.000 (2025), kết nối giữa thuế xăng và mức sử dụng đường không còn phù hợp.
Transport Minister Chris Bishop cho biết thay đổi này nhằm đảm bảo công bằng: người dùng ít và người thu nhập thấp không phải “gồng gánh” chi phí nhiều hơn so với người lái xe tiết kiệm và đi nhiều.
2. Dự thảo Hệ thống Phí Sử dụng Đường Điện tử (eRUC)
Chính phủ New Zealand đang tiến hành thay thế thuế xăng bằng hệ thống eRUC cho tất cả xe nhẹ – bao gồm xe xăng, diesel, hybrid và xe điện – dựa trên quãng đường di chuyển và trọng lượng xe. (RNZ)
Các thay đổi luật sẽ:
- Loại bỏ yêu cầu mang theo thẻ RUC giấy, chuyển sang dữ liệu số.
- Cho phép sử dụng thiết bị eRUC tích hợp sẵn trên xe hiện đại.
- Hỗ trợ thanh toán linh hoạt như trả sau, trả theo tháng.
- Tách biệt vai trò giữa cơ quan quản lý và nhà cung cấp dịch vụ để kích thích cạnh tranh.
- Cho phép tích hợp các loại phí khác như tính phí thời gian cao điểm, phí cầu đường vào một hóa đơn duy nhất.
3. Lộ trình triển khai eRUC
- 2025 – 2026: Cải cách luật và quy định RUC, chuẩn bị cho sự tham gia của các nhà cung cấp dịch vụ tư nhân.
- 2026: Dự kiến thông qua luật mới, cập nhật Bộ quy tắc RUC. Đồng thời nâng cấp hệ thống của NZTA và cảnh sát để hỗ trợ kiểm soát kỹ thuật số.
- Từ 2027: Hệ thống eRUC mở cửa cho bên thứ ba cung cấp các giải pháp thanh toán hiện đại. Tuy nhiên, chưa có thời điểm chính thức bắt buộc chuyển toàn bộ xe nhẹ sang hệ thống mới, nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra chính xác và bền vững.
4. Lợi ích chính của RUC điện tử
- Công bằng hơn: Phí thu theo quãng đường và trọng lượng, đảm bảo người sử dụng ít không bị trả nhiều hơn.
- Hiện đại và tiện lợi: Phí có thể thanh toán dễ dàng giống như hóa đơn điện hoặc gói dịch vụ.
- Tăng cạnh tranh: Nhiều nhà cung cấp tham gia, mang đến dịch vụ linh hoạt và đa dạng.
Tích hợp thông minh: Một hóa đơn có thể bao gồm cả phí đường, thu phí cao điểm và phí cầu đường.
5. Chấm dứt hệ thống hai tầng: Người dùng xăng đang chịu thiệt
Hiện tại, hệ thống đang hoạt động theo mô hình hai tầng, trong đó:
• Người dùng xăng trả thuế tiêu thụ nhiên liệu tại trạm xăng (khoảng 70 cent/lít)
• Trong khi xe diesel, xe điện và xe tải nặng lại trả phí sử dụng đường bộ trên giấy tờ, dựa trên quãng đường di chuyển.
Ông Bishop cho rằng hệ thống hiện tại đang trở nên ngày càng bất công, vì xe tiết kiệm nhiên liệu hoặc xe điện gần như không đóng góp, trong khi người dùng xe cũ lại trả nhiều hơn qua thuế xăng.
Ông Martin Glynn – Giám đốc chính sách của AA – đồng tình và cho biết: “Nếu không thay đổi, hệ thống hiện tại sẽ tiếp tục thiên lệch và không công bằng.”
6. AA lo ngại chi phí hành chính khi có doanh nghiệp tư nhân tham gia
Hiện tại, phí RUC cơ bản cho xe nhẹ được áp dụng sau mỗi 1.000 km di chuyển, với mức 76 đô la + 12-13 đô la phí hành chính.
“Khi các công ty tư nhân được giao vận hành hệ thống, họ cần sinh lời, điều này có thể khiến chi phí hành chính tăng lên,” Glynn cảnh báo.
“Chúng tôi thực sự muốn thấy chi phí hành chính càng thấp càng tốt,” ông nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với Morning Report.
Việc thay đổi hệ thống thu phí đường bộ từ thuế xăng sang eRUC được đánh giá là bước chuyển đổi lớn nhất trong 50 năm qua tại New Zealand. Đây là hành động cần thiết để xây dựng hệ thống tài trợ giao thông phù hợp với tương lai, đảm bảo công bằng và hiệu quả.
Đời sống của người dân luôn là mối quan tâm hàng đầu của chính phủ New Zealand. Sinh sống tại một quốc gia phát triển, chính trị ổn định và luôn hướng về phúc lợi của người dân thật sự đáng cân nhắc.
Liên hệ với KOROO nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp tại New Zealand.
>>>>> Tại sao lao động quốc tế chọn New Zealand Là Điểm Đến Hàng Đầu?
>>>>> Lợi Thế Khi Có Visa AEWV – Tấm Vé Vào Thị Trường Lao Động New Zealand
